ฟรีโหวต กับ ล็อคโหวต

ฟรีโหวต กับ ล็อคโหวต

เขียนโดย  ลูกแก้ว

 

ระบอบประชาธิปไตยนั้นการลงคะแนนเสียงเพื่อเลือกหรือหามติใด มักให้ผู้มีสิทธิใช้เสียงออกความเห็นหรือเลือกเพื่อให้ได้เสียงเอกฉันท์หรือเสียงข้างมากแล้วแต่กฎหมายกำหนดไว้ แม้แต่การเลือกสรรหาบุคคลไปดำรงตำแหน่งหรือทำหน้าที่เฉพาะก็ใช้การเลือกตั้งเป็นหลัก เนื่องจากต้องการให้บุคคลมีส่วนร่วมในการกำหนดผู้เข้ารับตำแหน่งและเป็นที่ยอมรับของสังคมส่วนรวมได้ การเลือกตั้งถือเป็นกลไกหลักของประชาธิปไตยซึ่งเป็นที่ยึดถือกันเป็นสากล ดังเช่น การเลือกผู้อำนวยการสหประชาชาติหรือองค์การอนามัยโลกใช้มติเสียงข้างมากของชาติสมาชิก โดยมีการหาเสียงเสนอแผนพัฒนาองค์กรและสิ่งที่ชาติต่างๆจะได้รับหากเลือกเขา เป็นต้น

การเลือกบุคคลเข้าทำหน้าที่ใดโดยกฎหมายกำหนดระเบียบและความรับผิดชอบไว้ชัดแจ้ง มักจะใช้เสียงส่วนใหญ่เพื่อชี้ขาดเป็นมติ ทางปฏิบัติการออกเสียงของกลุ่มบุคคลยังแบ่งเป็น แบบฟรีโหวตหรือลงคะแนนอิสระไม่เน้นว่าต้องเลือกสังกัดของตน อาจเลือกสังกัดอื่นก็ได้ กับ แบบล็อคโหวตหรือต้องเลือกเฉพาะพวกของตน ทั้งสองแบบอาจสร้างผลดีหรือร้ายต่อการทำหน้าที่ของผู้รับการคัดเลือกก็ได้ การฟรีโหวตให้ความเป็นอิสระแก่ผู้มีสิทธิในการเลือกบุคคลเข้าทำหน้าที่โดยไม่จำกัดพรรคพวกหรือกลุ่มด้วยวิจารณญาณและประสบการณ์ของตน ย่อมส่งผลดีมากในการเลือกคนที่มีคุณสมบัติเหมาะกับหน้าที่การงานที่ได้รับมอบหมาย ขณะที่การล็อคโหวตเป็นการช่วยเหลือพวกพ้องฝ่ายตนเข้าไปทำหน้าที่เอื้อประโยชน์หรือรับใช้ผู้ออกเสียงให้ตนได้รับเลือกตั้งเชิงตอบแทนกัน การทำงานของพวกเขาย่อมไม่กระทำได้สมหน้าที่ดังกล่าวอย่างแน่นอน จุดประสงค์ประเภทโหวตทำให้การทำงาน จรรยาบรรณ ความเป็นธรรม ต้องเปลี่ยนไปด้วย ฟรีโหวตต้องทำเพื่อประโยชน์ส่วนรวม ล็อคโหวตต้องรับใช้พวกพ้อง

การล็อคโหวตนั้นทำได้ง่าย ยิ่งกลุ่มเล็กเท่าไร ก็ทำง่ายเท่านั้น ตัวอย่างเช่น การเลือกองค์คณะทำงานตัดสินหรือไกล่เกลี่ยข้อพิพาทที่กฎหมายกำหนดไว้ 9 คน แค่เลือกคนที่ยอมรับใช้หรือเชื่อฟังคำสั่งเพียง 5-6 คน ก็สามารถได้สิ่งที่ตนต้องการแล้ว เพราะใช้มติเสียงข้างมากเท่านั้น เมื่อผู้มีสิทธิรับเลือกตั้งมีจำนวน 100 คน ถ้าประธานต้องการให้ข้อพิพาทออกผลอย่างไรก็ต้องเลือกบุคคลที่ยอมทำงานตามคำสั่งโดยเจรจาหาเสียงโหวตให้เลือกคนที่เขาเสนอประมาณ 50-55 คน เขาก็จะได้องค์คณะที่เป็นพวกเดียวกันไป 5-6 คน ส่วนที่เหลือก็ปล่อยให้ฟรีโหวต ถึงอย่างไรการลงมติในข้อพิพาทใดโดยองค์คณะของเขา มติก็จะได้สมใจทุกครั้ง ดังนั้น ล็อคโหวตจึงไม่ต้องจ่ายเงินซื้อเสียงทั้งหมด แค่ซื้อให้ได้เสียงข้างมากเท่านั้น การล็อคโหวตมิได้มาจากเรื่องเงินทองหรือผลประโยชน์ก็ได้ มันอาจอยู่ในรูปของตำแหน่งที่เขาจะได้รับเมื่อยอมทำตามคำสั่งหรือตอบแทนบุญคุณชีวิตกัน ผลตอบแทนในการล็อคโหวตจึงไม่มีรูปแบบแน่นอน

การล็อคโหวตช่วยมองเห็นผลตัดสินข้อพิพาทง่ายขึ้น เมื่อพิเคราะห์ถึงเบื้องหลังหรือที่มาของบุคคลที่รับเลือกเป็นองค์คณะนั้น ตัวอย่างเช่น บุคคลในองค์คณะ 6 ใน 10 คน ล้วนเคยตัดสินให้จำเลยคนนี้เป็นผู้กระทำความผิด เมื่อถูกเลือกให้ทำหน้าที่ตัดสินอีกครั้งโดยจำเลยคนเดิมและแนวข้อพิพาทเดียวกัน ย่อมไม่มีวันเปลี่ยนแปลงอคติเดิมได้เพราะคดีใหม่จะส่งผลร้ายหรือความสงสัยต่อคดีเดิมที่เคยมองว่าจำเลยกระทำผิดแบบเดียวกันมาแล้ว จึงต้องตัดสินอย่างเดียวกันเสมอเพื่อยืนยันการทำหน้าที่ของตนไว้ เป็นต้น บุคคลที่รับเลือกจากการล็อคโหวตเข้าทำหน้าที่ตัดสินจำเลยคนเดียวกับเรื่องก่อนของพวกเขา ย่อมไม่ได้รับความยุติธรรมในการพิจารณาวินิจฉัยและมิอาจทำงานอย่างไร้อคติหรือมีมุมมองเป็นกลางได้ เพราะดวงตาที่มองจำเลยเห็นมาก่อนว่าเป็นคนกระทำความผิด ถือว่ามีอคติในใจ จักส่งให้ผลพิจารณาคดีเป็นอย่างเดียวกับคดีก่อนอย่างแน่นอน

ปกติการให้ความเป็นธรรมแก่คู่ความในข้อพิพาทใด เมื่อต้องมีการเลือกตั้งหาบุคคลเข้าเป็นองค์คณะจะต้องเลี่ยงการเลือกคนที่เคยตัดสินข้อหาเดียวกันหรือใกล้เคียงกันไปทำหน้าที่นั้นในอีกข้อหาหนึ่งโดยเป็นจำเลยเดียวกันเพื่อมิให้อคติส่งผลร้ายต่อการพิจารณาข้อหาใหม่ องค์คณะต้องเป็นกลางเต็มที่ จำเลยได้รับการปฏิบัติอย่างเป็นธรรม ผลพิจารณาจึงเป็นที่ยอมรับและไม่คลางแคลงใจแก่ประชาชนเมื่อรับทราบผลตัดสินนั้น ถ้าการเลือกองค์คณะเป็นที่สงสัยด้านความเป็นกลางและมีอคติแล้ว ย่อมไม่ทางยืนยันความเป็นธรรมได้ การขาดความน่าเชื่อถือในองค์คณะและคำตัดสิน ถือเป็นอันตรายต่องานยุติธรรมอย่างยิ่ง ดังนั้น ประเทศที่ใช้ระบบลูกขุนจึงให้ความใส่ใจต่อการเลือกลูกขุนอย่างมากโดยมีกฎระเบียบเคร่งครัดและทั้งสองฝ่ายต้องได้รับความเป็นธรรมโดยมิให้การล็อคโหวตเกิดขึ้นได้ง่ายๆ สำหรับประเทศที่งานยุติธรรมต้องเลือกสรรบุคคลเข้าเป็นองค์คณะตัดสินข้อพิพาทจึงควรให้ความสำคัญต่อการเลือกคนเข้าทำหน้าที่นั้นว่าต้องปราศจากข้อเคลือบแคลงสงสัยทางกายและจิตใจของเขาด้วย เมื่อผู้มีสิทธิรับเลือกและมีคุณสมบัติครบถ้วนมีจำนวนกว่า 100 คน บุคคลที่รับเลือกเป็นองค์คณะตัดสินข้อพิพาทที่ชนะการโหวตเสียงกลายเป็นบุคคลเดียวกับที่เคยให้คำตัดสินเรื่องใกล้เคียงกันมาก่อนและยังเป็นจำเลยเดียวกับข้อหาเก่าด้วย หลักวิญญูชนย่อมทราบดีว่า อคติของมนุษย์มีกันได้เมื่อเคยลงโทษเขามาก่อนแล้วต้องมาตัดสินเขาอีกครั้ง ย่อมมิอาจกำจัดอคตินี้ไปได้ โดยเฉพาะข้อพิพาทเก่าใหม่พวกเขานั่งพิจารณาไต่สวนในเวลาคาบเกี่ยวกันด้วย หากเปลี่ยนคำตัดสินใหม่เท่ากับยืนยันว่าคดีก่อนคำตัดสินผิดพลาด ความอับอายขายหน้าย่อมผลักดันให้ต้องทำผิดต่อไปเรื่อยๆ ผลร้ายย่อมตกแก่จำเลยฝ่ายเดียว อีกทั้งส่งผลให้ขาดความน่าเชื่อถือในคำตัดสินข้อหาใหม่อีกด้วยในสายตาของประชาชน สิ่งที่เป็นอันตรายอย่างยิ่งคือ ประชาชนคาดการณ์ผลตัดสินได้แม่นยำล่วงหน้าจากรายชื่อบุคคลในองค์คณะ และ ไม่เชื่อถือว่าจำเลยจะได้รับความเป็นธรรมแท้จริงจากองค์คณะดังกล่าว มันเป็นการทำลายภาพลักษณ์ของงานยุติธรรมไทยโดยความตั้งใจของผู้ใหญ่ซึ่งไม่สนใจสายตาประชาชนที่เป็นผู้ทำมาหารายได้เพื่อจ่ายเป็นเงินเดือนราคาแพง แต่เขาทำงานไม่คุ้มค่ากับเงิน มิได้ทำงานเพื่อปวงชน แต่เพื่อบุคคลหนึ่งซึ่งผิดวัตถุประสงค์ของตำแหน่งงานนั้น

มุมมอง ความเห็น ที่อาจพ้องหรือแย้ง กับคำตัดสินใด ย่อมได้รับความคุ้มครองในรัฐธรรมนูญไทย แต่ต้องให้ความเคารพต่อคำตัดสินขององค์คณะที่ทำหน้าที่ของเขาและบังคับใช้ไปตามนั้น ส่วนความยุติธรรมมีหรือไม่ เนื้อหาคำตัดสินหรือวิธีปฏิบัติในข้อพิพาทนั้นบอกแฉความนัยที่ซ่อนไว้ไม่ยากดังคำที่นักกฎหมายเชื่อถือมาตลอดว่า กรรมเป็นเครื่องชี้เจตนา ดังนั้น หากเลือกบุคคลที่มีจิตอคติต่อตนไปตัดสินข้อพิพาทใด ตนจะได้รับความเป็นธรรมเพียงพอหรือไม่ คนไทยย่อมรู้คำตอบดี ส่วนบุคคลใดเจอคณะบุคคลประเภทนี้ย่อมต้องเกิดความสิ้นหวังเพราะเขารู้ผลตั้งแต่ทราบรายชื่อคนในคณะนั้นแล้ว เมื่อเริ่มต้นด้วยอคติขององค์คณะ ผลลัพธ์ย่อมเจือสมกับจิตอคติไปด้วย มันเป็นสัจธรรม

 

********************************

One thought on “ฟรีโหวต กับ ล็อคโหวต

  1. ขออนุญาตนำข้อเขียนนี้ไปใช้อ้างอิง ด้วยนะคะ แต่จะดีกว่ามั๊ยคะถ้าได้อ้างอิงชื่อผู้เขียนด้วย
    ขอขอบคุณล่วงหน้าค่ะ

    NOTE : ไม่ทราบว่าขอ e-mail address คุณลูกแก้วด้วยได้หรือไม่คะ

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s