อัตราค่าชดเชยเมื่อเลิกจ้างงาน

ค่าชดเชย เมื่อถูกเลิกจ้าง

เขียนโดย  ลีลา LAW

 

                ในภาวะเศรษฐกิจตกต่ำหรือกรณีที่กิจการของนายจ้างไม่อาจประกอบการต่อไปได้ สิ่งที่ลูกจ้างต้องวิตกกังวลอย่างมากคือ การถูกเลิกจ้าง โดยเฉพาะในระยะนี้มักมีข่าวการเลิกจ้างบ่อยครั้ง และมีปัญหาเรื่องนายจ้างค้างจ่ายค่าจ้างหรือค่าชดเชยแก่ลูกจ้างซึ่งถูกให้ออกจากงาน ดังนั้น ท่านคงอยากทราบสิทธิและจำนวนเงินค่าชดเชยที่ลูกจ้างพึงได้รับตามพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541

 

                ก่อนอื่นต้องรู้ความหมายของคำเหล่านี้ คือ

การเลิกจ้าง  คือ การกระทำใดที่นายจ้างไม่ให้ลูกจ้างทำงานต่อไป และไม่จ่ายค่าจ้างให้ ไม่ว่าจะเป็นเพราะเหตุสิ้นสุดสัญญาจ้างหรือเหตุอื่นใด รวมถึงกรณีที่ลูกจ้างไม่ได้ทำงานและไม่ได้รับค่าจ้างเพราะเหตุที่นายจ้างไม่สามารถดำเนินกิจการต่อไป

ค่าชดเชย  คือ เงินที่นายจ้างจ่ายให้แก่ลูกจ้างเมื่อเลิกจ้าง นอกเหนือจากเงินประเภทอื่นซึ่งนายจ้างตกลงจ่ายให้แก่ลูกจ้าง

บุคคลที่มีสิทธิได้รับค่าชดเชย  คือ ลูกจ้างซึ่งนายจ้างบอกเลิกการจ้างเท่านั้น มิใช่การลาออกด้วยใจสมัครของลูกจ้าง หรือ การขอเกษียณอายุการทำงานก่อนกำหนด กฎหมายก็ถือเป็นการลาออกเองเช่นกัน

 

                จำนวนเงินค่าชดเชยอันพึงได้รับ มาตรา 118 ของพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 กำหนดไว้คือ

                1. ลูกจ้างซึ่งทำงานติดต่อกันครบ 120 วัน แต่ไม่ครบ 1 ปี ให้จ่ายไม่น้อยกว่าค่าจ้างอัตราสุดท้าย 30 วัน (1 เดือน) หรือไม่น้อยกว่าค่าจ้างของการทำงาน 30 วันสุดท้ายสำหรับลูกจ้างซึ่งได้รับค่าจ้างตามผลงานโดยคำนวณเป็นหน่วย

                2. ลูกจ้างซึ่งทำงานติดต่อกันครบ 1 ปี แต่ไม่ครบ 3 ปี ให้จ่ายไม่น้อยกว่าค่าจ้างอัตราสุดท้าย 90 วัน ( 3 เดือน) หรือไม่น้อยกว่าค่าจ้างของการทำงาน 90 วันสุดท้าย สำหรับลูกจ้างซึ่งได้รับค่าจ้างตามผลงานโดยคำนวณเป็นหน่วย

                3. ลูกจ้างซึ่งทำงานติดต่อกันครบ 3 ปี แต่ไม่ครบ 6 ปี ให้จ่ายไม่น้อยกว่าค่าจ้างอัตราสุดท้าย 180 วัน
( 6 เดือน) หรือไม่น้อยกว่าค่าจ้างของการทำงาน 180 วันสุดท้ายสำหรับลูกจ้างซึ่งได้รับค่าจ้างตามผลงานโดยคำนวณเป็นหน่วย

                4. ลูกจ้างซึ่งทำงานติดต่อกันครบ 6 ปี แต่ไม่ครบ 10 ปี ให้จ่ายไม่น้อยกว่าค่าจ้างอัตราสุดท้าย 240 วัน
( 8 เดือน) หรือไม่น้อยกว่าค่าจ้างของการทำงาน 240 วันสุดท้ายสำหรับลูกจ้างซึ่งได้รับค่าจ้างตามผลงานโดยคำนวณเป็นหน่วย

                5. ลูกจ้างซึ่งทำงานติดต่อกันครบ 10 ปีขึ้นไป ให้จ่ายไม่น้อยกว่าค่าจ้างอัตราสุดท้าย 300 วัน (10เดือน) หรือไม่น้อยกว่าค่าจ้างของการทำงาน 300 วันสุดท้ายสำหรับลูกจ้างซึ่งได้รับค่าจ้างตามผลงานโดยคำนวณเป็นหน่วย

 

                ข้อยกเว้นที่ลูกจ้างไม่มีสิทธิ์ได้รับค่าชดเชย  คือ

1. ลูกจ้างลาออกจากงานด้วยความสมัครใจเอง

2. เป็นลูกจ้างประเภทที่มีกำหนดระยะเวลาการจ้างไว้แน่นอนและเลิกจ้างตามกำหนดระยะเวลานั้น ซึ่งกฎหมายยังกำหนดรายละเอียดการจ้างที่มีกำหนดระยะเวลาที่พึงทำได้ไว้ด้วยว่า การเลิกจ้างงานแบบใด จึงไม่ต้องจ่ายค่าชดเชย ได้แก่

                1. การจ้างงานในโครงการเฉพาะที่มิใช่งานปกติของธุรกิจ

                2. การค้าของนายจ้างซึ่งต้องมีระยะเวลาเริ่มต้นและสิ้นสุดของงานที่แน่นอน

                3. งานอันมีลักษณะเป็นครั้งคราวที่มีกำหนดการสิ้นสุด หรือ ความสำเร็จของงาน

                4. งานที่เป็นไปตามฤดูกาลและได้จ้างในช่วงเวลาของฤดูกาลนั้น

                การจ้างงานที่มีกำหนดระยะเวลาข้างต้น นายจ้างและลูกจ้างต้องทำสัญญาเป็นหนังสือไว้ตั้งแต่เมื่อเริ่มจ้าง และงานนั้นต้องทำแล้วเสร็จภายในเวลาไม่เกิน 2 ปี

3. ถ้าเลิกจ้างลูกจ้างด้วยเหตุใดเหตุหนึ่ง ดังต่อไปนี้

                1. ทุจริตต่อหน้าที่หรือกระทำความผิดอาญาโดยเจตนาแก่นายจ้าง

                2. จงใจทำให้นายจ้างได้รับความเสียหาย

                3. ประมาทเลินเล่อเป็นเหตุให้นายจ้างได้รับความเสียหายอย่างร้ายแรง

                4. ฝ่าฝืนข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงานหรือระเบียบหรือคำสั่งของนายจ้างอันชอบด้วยกฎหมายและเป็นธรรม และนายจ้างได้ตักเตือนเป็นหนังสือแล้ว เว้นแต่กรณีที่ร้ายแรง นายจ้างไม่จำเป็นต้องตักเตือน

                หนังสือเตือนให้มีผลบังคับได้ไม่เกิน 1 ปี นับแต่วันที่ลูกจ้างได้กระทำผิด

                5. ละทิ้งหน้าที่เป็นเวลา 3 วันทำงานติดต่อกัน ไม่ว่าจะมีวันหยุดคั่นหรือไม่ก็ตาม โดยไม่มีเหตุอันสมควร

                6. ได้รับโทษจำคุกตามคำพิพากษาถึงที่สุดให้จำคุก

ถ้าเป็นความผิดที่ได้กระทำโดยประมาทหรือความผิดลหุโทษต้องเป็นกรณีที่เป็นเหตุให้นายจ้างได้รับความเสียหาย

                ถ้านายจ้างไม่ได้ระบุข้อเท็จจริงอันเป็นเหตุที่เลิกจ้างไว้ในหนังสือบอกเลิกสัญญาจ้างหรือไม่ได้แจ้งเหตุที่เลิกจ้างให้ลูกจ้างทราบในขณะที่เลิกจ้าง นายจ้างจะยกเหตุนั้นขึ้นอ้างในภายหลังไม่ได้

                นอกเหนือจากค่าชดเชยปกติที่กำหนดไว้ข้างต้นแล้ว กฎหมายฉบับนี้ยังกำหนดให้มีค่าชดเชยพิเศษซึ่งลูกจ้างพึงได้รับกรณีนายจ้างย้ายสถานประกอบการไปตั้งที่อื่น อันกระทบต่อการดำรงชีวิตของลูกจ้าง และกรณีถูกเลิกจ้างเพราะนายจ้างนำเครื่องจักรมาใช้และลดจำนวนลูกจ้างลง ซึ่งก็มีการกำหนดจำนวนเงินและหลักเกณฑ์จำเพาะไว้ต่างหาก

 

                เมื่อลูกจ้างถูกเลิกจ้าง ค่าชดเชยดังกล่าวนั้นเป็นเพียงเงินส่วนหนึ่งซึ่งกฎหมายบังคับให้นายจ้างจ่ายเท่านั้น ยังมีเงินที่เกี่ยวเนื่องจากการเป็นลูกจ้างหลายชนิดที่เป็นสิทธิ์ของลูกจ้าง ดังนั้น จึงพึงตรวจสอบและรักษาสิทธิ์ของลูกจ้างอันควรได้รับเมื่อนายจ้างบอกเลิกการจ้างไว้ มันเป็นผลประโยชน์เฉพาะตัวลูกจ้างซึ่งจักช่วยเหลือครอบครัวได้ระยะหนึ่งในระหว่างการรอหางานใหม่ต่อไป

 

***************************

One thought on “อัตราค่าชดเชยเมื่อเลิกจ้างงาน

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s