ตำนานสืบทอดโคตรล้มละลาย

ล้มละลาย 3 ชั่วโคตร

 

เขียนโดย  แก้วมณี

 

ข่าวชิ้นหนึ่งที่อ่านทางหนังสือพิมพ์ทุกฉบับเกี่ยวกับบริษัทสื่อสิ่งพิมพ์ที่ศาลพิพากษาให้ล้มละลายเพราะมีหนี้สินล้นพ้นตัวและไม่สามารถชำระหนี้ได้ตามแผนปรับปรุงโครงสร้างหนี้โดยความเห็นชอบของเจ้าหนี้ ทำให้สื่อสิ่งพิมพ์ฉบับนั้นต้องหายไปจากวงการหนังสือพิมพ์เพราะบริษัทล้มละลายและขาดคุณสมบัติที่จะเป็นเจ้าของหัวหนังสือพิมพ์นั้นได้  ณ วันนี้ร้านหนังสือจึงขาดหนังสือพิมพ์ฉบับนั้นไปอย่างแน่นอน สิ่งที่น่าสนใจอย่างหนึ่ง คือ เจ้าของสื่อสิ่งพิมพ์ฉบับนี้และเป็นคนหนึ่งที่ขับเคลื่อนและอยู่เบื้องหลังหนังสือพิมพ์ฉบับนี้มาตลอด แม้แต่ช่วงปรับโครงสร้างหนี้ของบริษัทโดยให้ลูกชายดำรงตำแหน่งแทนในช่วงหลังเนื่องจากเขาขาดคุณสมบัติจะทำหน้าที่ผู้บริหารเพราะถูกศาลประกาศให้เป็นคนล้มละลายตามกฎหมาย จึงมิอาจเป็นผู้บริหารหรือเจ้าของหัวหนังสือพิมพ์ใดได้ นี่อาจเป็นการสร้างตำนานตระกูลล้มละลายหลายชั่วโคตรนับแต่มีการบังคับใช้กฎหมายล้มละลายในไทยก็ได้

ก่อนอื่นต้องทำความเข้าใจกับสถานภาพคนล้มละลายทางกฎหมายว่าหมายถึงคนเช่นไร คนล้มละลายที่เข้าใจง่ายๆ คือ คนที่มีหนี้สินมากกว่าทรัพย์สินหรือมีหนี้สินล้นพ้นตัว แม้ขายทรัพย์สินไปทั้งหมดก็ยังมีจำนวนหนี้สินเหลืออยู่และลูกหนี้ไม่มีเงินหรือทรัพย์สินใดที่จะยึดมาชำระแก่เจ้าหนี้ได้แล้ว คือ ลูกหนี้ยังไร้ศักยภาพที่จะชำระหนี้ที่เหลือจำนวนสูงได้อย่างแน่นอน ศาลจะต้องประกาศให้เขาเป็นคนล้มละลายตามกฎหมายทางคำพิพากษาและยังต้องประกาศในหนังสือราชกิจจานุเบกษาเพื่อให้ประชาชนรับทราบและสามารถตรวจสอบสถานภาพของเขาได้ การประกาศคำพิพากษาในราชกิจจานุเบกษานั้นเพื่อประชาชนรับทราบและหลีกเลี่ยงในการทำธุรกรรมกับคนล้มละลาย

ผลของการล้มละลาย คือ การจัดแบ่งทรัพย์สินชำระหนี้แก่เจ้าหนี้ ยิ่งมีเจ้าหนี้มากคน จักต้องแบ่งจ่ายกันไป หมายความว่า เจ้าหนี้แต่ละคนอาจได้รับชำระหนี้ไม่เต็มจำนวน และต้องรอคอยการยึดทรัพย์ลูกหนี้ไปเรื่อยๆจนกว่าจะครบเวลาที่กฎหมายกำหนดให้คนล้มละลายมีสิทธิ์ร้องขอยกเลิกการล้มละลายได้ คือ 3 ปี หรือ 10 ปี แล้วแต่ลักษณะของลูกหนี้ ส่วนใหญ่เมื่อมีการล้มละลายแล้วเจ้าหนี้จะไม่ได้รับชดใช้คืนหนี้อีกหรือหนี้สูญ คนล้มละลายจะขาดคุณสมบัติในการทำนิติกรรม  ห้ามทำบัตรเครดิต วิชาชีพบางอย่างมีข้อกำหนดห้ามบุคคลล้มละลายทำงานด้วย วันใดที่มีรายได้หรือทรัพย์สินในทุกกรณีจะถูกริบหรือยึดเพื่อชดใช้หนี้สิน การทำงานในบริษัทเอกชนบางตำแหน่งจะห้ามรับคนล้มละลายเด็ดขาด เช่น งานการเงิน งานบัญชี งานบริหาร เป็นต้น ดังนั้น งานของคนล้มละลายส่วนใหญ่จะเป็นงานอิสระหรือการใช้แรงงานหรือความรู้แลกเงิน ปกติเงินประทังชีพจะมีกำหนดไว้แน่นอนที่คนล้มละลายเก็บจากบางส่วนของรายได้หรือคนอื่นให้โดยเสน่หาสำหรับกินอยู่พอประมาณ ไม่เหลือเก็บออมหรือใช้จ่ายสุรุ่ยสุร่ายได้ คนล้มละลายเปรียบเสมือนคนตายทางกฎหมายที่ถูกจำกัดสิทธิ์ทำนิติกรรมใดๆและเป็นเจ้าของทรัพย์สินไม่ได้ เป็นฝ่ายรับอย่างจำกัด ระหว่างการล้มละลายถ้าจำนวนเงินเกินที่กฎหมายกำหนดให้พึงมีเพื่อประทังชีพได้ จักถูกริบไปใช้แก่เจ้าหนี้ทั้งหมด ทางสังคมถือกันว่าคนล้มละลายเป็นบุคคลไม่น่าเชื่อถือในการทำงานหรือร่วมกิจกรรมใดๆ หากมีการทำนิติกรรมหรือยอมให้ก่อหนี้ขึ้น เจ้าหนี้หรือคู่สัญญาจักบังคับคดีทางศาลไม่ได้ นั่นหมายความว่า หนี้สูญเปล่าเพราะความโง่ของตนเอง

ผลอีกด้านหนึ่งของการเป็นคนล้มละลาย คือ กฎหมายกำหนดเวลาพ้นจากการล้มละลายไว้สำหรับคนสุจริต คือ 3 ปี ตลอดเวลาดังกล่าวคนล้มละลายไม่มีพฤติกรรมปิดบังทรัพย์สินหรือรายได้ของตน ให้ความร่วมมือด้านข้อมูลหรือการติดตามทรัพย์สินกับเจ้าหนี้หรือเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ เมื่อครบกำหนดเวลานั้นก็ยื่นคำร้องขอยกเลิกการล้มละลายได้ ประโยชน์ที่ได้รับจากการล้มละลายคือ หนี้สินที่ยังค้างคาไว้ตกเป็นพับแก่เจ้าหนี้ คือ หนี้สูญ ลูกหนี้ไม่ต้องรับผิดชอบอีกต่อไป หากศาลเห็นชอบให้ยกเลิกการล้มละลาย เขาจะกลับคืนมาเป็นคนไม่มีหนี้สินใดๆ แล้วเริ่มต้นก่อหนี้สินใหม่ได้อีกครั้ง ถ้าเขามีพฤติกรรมยักย้าย ถ่ายเท ทรัพย์สินเงินทอง ด้วยการเลี่ยงหลบกฎหมาย หรือไม่ร่วมมือกับเจ้าหนี้หรือเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ อาจถือว่าเป็นผู้ล้มละลายทุจริต ซึ่งต้องใช้เวลา 10 ปี จึงร้องขอยกเลิกการล้มละลายได้ แต่ผลหลังจากการยกเลิกก็เช่นเดียวกัน คือ ไม่ต้องรับผิดชอบหนี้สินที่ค้างอยู่ อดีตลูกหนี้จึงตัวเบาขึ้นมาก ไม่ต้องแบกหนี้ติดตัวอีก ดังนั้น บางคนที่มีจิตทุจริตยอมเป็นคนล้มละลายโดยอาศัยประโยชน์จากกฎหมายและระยะเวลาดำเนินคดีที่ยาวนาน ด้วยการวางแผนถ่ายเท โอนย้าย ทรัพย์สิน เงินทอง หุ้น ไปให้คนใกล้ชิด ช่วงที่เจ้าหนี้ยังมีหวังว่าจะได้รับคืนหนี้ เราจึงเห็นสภาพคนล้มละลายบางคนไม่ยากจนอย่างที่ควรจะเป็นกัน แต่กลับใช้ชีวิตหรูหราฟู่ฟ่าโดยอ้างว่าลูกหลานหรือเพื่อนให้การดูแล ที่เรียกกันว่า ล้มแล้วรวย ซึ่งเป็นภาพสะท้อนใจแก่ผู้ล้มละลายโดยสุจริตอีกหลายคนที่ไม่มีเงินชำระหนี้อย่างแท้จริงและต้องกล้ำกลืนขมขื่นใจกับสถานภาพการล้มละลาย

เมื่อย้อนกลับมาดูการล้มละลายของบริษัทสื่อสิ่งพิมพ์และประวัติเจ้าของตัวจริงหรือตัวเชิดแล้วเริ่มมองเห็นว่า ในไม่ช้านี้จะเกิดประวัติศาสตร์ใหญ่ที่ต้องจารึกในแผ่นดินไทยเป็นครั้งแรกของการใช้กฎหมายล้มละลายไทย คือ ครอบครัวล้มละลาย 3 ชั่วโคตร ทั่วไปแล้วหากสมาชิกคนใดในครอบครัวกลายเป็นคนล้มละลาย มักสอนให้เป็นบทเรียนแก่สมาชิกอื่นมิให้กระทำซ้ำอย่างเด็ดขาดเพราะเสียเวลาและเสียอนาคต จึงมักมีแค่โคตรเดียวที่ล้มละลาย ลูกหลานของพวกเขาจักระมัดระวังการใช้ชีวิตมากขึ้น แต่เจ้าของสื่อสิ่งพิมพ์ฉบับที่เป็นข่าวเกรียวกราวมีประวัติน่าสนใจให้ศึกษาและเป็นตัวอย่างไม่ดีในเรื่องการวางแผนล้มแล้วรวยอย่างมาก โดยพิสูจน์ได้ว่าเขามีชีวิตหลังคำพิพากษาให้ล้มละลายแล้วแตกต่างจากคนล้มละลายทั่วไปที่ควรจะอยู่อย่างพอเหมาะพอควรกับรายได้ที่กฎหมายอนุญาตให้มีได้ แต่เขากลับมีชีวิตหรูหรา นั่งเครื่องบินชั้นเฟิร์สคลาสหรือบิสซิเนสไปฮ่องกงหรือประเทศอื่น มีเงินทุนอุดหนุนการประท้วงนับหลายร้อยล้านบาทซึ่งเขาประกาศชัดว่าเป็นเงินของเขาเอง หากพิจารณาให้ลึกซึ้งจากประวัติส่วนตัวและคำพิพากษาจักพบว่า เขาก่อหนี้สินที่ยอกย้อน ลึกลับ ข้ามแดนไปถึงลาว มีวิสัยทัศน์นอกกรอบจากนักธุรกิจสุจริตทั่วไป เจ้าหนี้สถาบันการเงินใหญ่และเป็นมืออาชีพหลายแห่งหลงเชื่อถือคำพูดของเขาทั้งที่เป็นการใช้ที่ดินแปลงเดียวกันกู้เงินหลายร้อยล้านบาทได้  อีกทั้งประเทศลาวยังยอมจ่ายเงินให้ตามคำพูดกล่อมของเขาได้จนกลายเป็นหนี้สูญทุกวันนี้ ต้องถือว่า เขาเป็นนักธุรกิจที่น่าสนใจศึกษาเป็นตัวอย่างเตือนภัยสำหรับการกำจัดคนประเภทนี้ไปจากวงการการเงินอย่างมากเนื่องจากมีการวางแผนแยบยลในการโยกย้ายเงินทอง ทรัพย์สิน ชนิดที่เจ้าหนี้ไม่อาจใช้กฎหมายตามยึดคืนมาได้ทั้งที่รู้ว่าสิ่งเหล่านั้นไปรวมกองอยู่กับใคร

การยอมเป็นคนล้มละลายแล้วยังใช้ชีวิตหรูหราได้ต่อไปหรือล้มแล้วรวยนั้นต้องมีการวางแผนลึกซึ้งมานานและต้องแสดงละครตบตาเจ้าหนี้อย่างแนบเนียนเพื่อมิให้ถูกจับได้ว่าฐานะการเงินสั่นคลอนจนแทบยืนไม่ได้อีกต่อไป นั่นหมายความว่า เขาต้องมีคารมและการแสดงที่สร้างความเชื่อถืออย่างมากเพื่อมิให้เจ้าหนี้รู้ตัวและฟ้องคดีอายัดทรัพย์สินก่อนการผ่องถ่ายสำเร็จ ปกติแล้วเจ้าหนี้ที่มีลูกหนี้ซึ่งระดับหนี้สินสูงเป็นร้อยหรือพันล้านมักติดตามสอดส่องดูการทำงานของลูกหนี้อย่างใกล้ชิดเสมอด้วยกลัวหนี้สูญ เมื่อมองย้อนกลับไปยังรุ่นพ่อของเขาซึ่งก็เป็นคนล้มละลายเช่นกัน แต่อาจเป็นประเภทสุจริตหรือทุจริตก็ได้ ถือเป็นเรื่องในอดีตที่ไม่อยากขุดคุ้ยกัน แต่ข้อสังเกตหนึ่งคือ เขาเป็นลูกชายของพ่อล้มละลายที่มีเงินไปเรียนเมืองนอกได้อย่างสบายๆ เมื่อมาถึงรุ่นของเขาที่ดำเนินกิจการสื่อสิ่งพิมพ์และสามารถถ่ายเทเงินทอง ทรัพย์สิน หลบรอดสายตาของเจ้าหนี้ได้ ต้องนับถือว่าเป็นยอดฝีมือด้านกลโกงหนี้คนหนึ่งในปฐพีนี้ นอกเหนือจากนายราเกซ พ่อมดการเงินที่สร้างมลทินแปดเปื้อนให้สถาบันการเงินของไทย จนป่านนี้ก็ยังลอยนวลจากกฎหมายไทยและคงมีอายุยืนไม่นานด้วยสังขาร เชื่อว่า คงตายอย่างสุขสบายกับเงินที่โกงจากคนไทย มากกว่าการชดใช้กรรมในเมืองไทยแน่

รุ่นปู่ รุ่นพ่อ ถูกศาลพิพากษาให้ล้มละลายเพราะหนี้สินล้นพ้นตัวและไม่มีความสามารถในการใช้เงินแก่เจ้าหนี้ได้อีกต่อไปด้วยสารพัดเล่ห์กล แต่รุ่นพ่อยังใช้ชีวิตหรูหราฟุ่มเฟือยได้ด้วยข้ออ้างว่าลูกรวย จึงต้องมาดูที่รุ่นสามซึ่งลูกเจ้าของสื่อสิ่งพิมพ์ที่เข้าสวมบทบาทผู้บริหารของพ่อในกิจการเดิมที่อยู่ในการปรับโครงสร้างหนี้แล้วยังสร้างบริษัทใหม่ขึ้นในนามของเขาเอง เป็นที่ทราบกันดีว่า พ่อล้มละลายบงการชี้นำทิศทางของบริษัทเก่าและใหม่เพียงคนเดียวทั้งหนังสือพิมพ์และสถานีดาวเทียม นั่นหมายความว่า เขามิใช่ผู้บริหารที่มีอำนาจแท้จริงและเป็นตัวเชิดเท่านั้น เมื่อพิเคราะห์ประวัติของลูกที่ไม่เคยมีประวัติการทำงานใดหลังจากการเรียนหนังสือ นอกจากในบริษัทของพ่อ ย่อมไม่น่าจะมีทรัพย์สินหรือเครดิตในการกู้หนี้ยืมเงินหลายร้อยล้านบาทมาก่อตั้งบริษัทใหม่ได้ ดังนั้น ความรวยของเขาจึงน่าจะมาจากแผนของพ่อล้มละลาย ถ้าพูดให้ชัด คือ พ่อยอมล้ม ฝากทุกอย่างให้ลูก เมื่อพ่อกลายเป็นคนล้มละลาย จึงเป็นวาระที่ลูกต้องตอบแทนด้วยการคืนเงินให้พ่อ การมีเงินจับจ่ายใช้สอยอย่างหรูหราของพ่อล้มละลายและเงินทุนการประท้วงจึงน่าจะเป็นของตอบแทนที่ลูกทำให้พ่อนั่นเอง หากคำนึงถึงความกตัญญูระหว่างพ่อลูก ก็ถือว่า เขาเป็นลูกกตัญญูอย่างมากที่ยอมเอาประวัติขาวสะอาดและอนาคตของตัวเองไปวางให้พ่อใช้เป็นตัวเชิดและบงการชี้นำ เชื่อว่าเขาย่อมตระหนักแก่ใจในวันนี้จากงบการเงินขาดทุนหลายร้อยล้านบาทของบริษัทใหม่ว่า ถ้าเขาอยู่ในสภาพหนี้สินล้นพ้นตัวและขาดศักยภาพในการชดใช้หนี้สินแก่เจ้าหนี้ จักต้องประสบเคราะห์กรรมเดียวกับสองรุ่นในตระกูลของเขาสักวันหนึ่ง

สิ่งที่กำลังเกิดขึ้นกับรุ่นลูก คือ หนี้สินจากการบริหารบริษัทใหม่ที่ดำเนินกิจการ สถานีทีวีดาวเทียม ซึ่งเป็นที่ทราบกันดีว่า พ่อล้มละลายเป็นคนชี้นำและบงการทิศทางทั้งหมด จึงทำให้กิจการต้องประสบการขาดทุนตามงบการเงินที่ยื่นต่อกระทรวงพาณิชย์ อันที่จริงการบริหารสถานีทีวีดาวเทียมซึ่งขายเวลาโฆษณาได้ อีกทั้งตอนก่อตั้งบริษัทใหม่มิได้พ่วงหนี้สินจากบริษัทเดิมมาด้วย น่าจะสร้างกำไรมหาศาลไม่ยาก โดยเฉพาะอาศัยความเชี่ยวชาญด้านสื่อมวลชนของพ่อล้มละลาย แต่ตัวเลขขาดทุนเกิดขึ้นต่อเนื่องจากสถานีดาวเทียมตั้งแต่เริ่มแรกจนกระทั่งถูกนำไปใช้ปลุกระดมในการประท้วงและยึดทำเนียบรัฐบาลโดยพ่อล้มละลายเป็นแกนนำ หลายครั้งต้องขอเงินบริจาคจากผู้ชุมนุมไปจ่ายเงินเดือนของพนักงานบริษัทเพราะขาดสภาพคล่องและใกล้จะปิดตัวแล้วเนื่องจากต้องจ่ายค่าเช่าดาวเทียมด้วย การโฆษณาที่พึงมีในสถานีดังกล่าวแทบไม่มีเพราะหลายบริษัทไม่อยากยุ่งเกี่ยวกับกิจกรรมทางการเมืองเกินไปและขาดการพัฒนาเนื้อหาสาระบันเทิงตามแบบอย่างทีวีสากลเพราะฝักใฝ่มุ่งมั่นกับการเมืองเกินขอบเขตอันควร งบการเงินของบริษัทจึงแสดงตัวเลขขาดทุนหลายร้อยล้านบาท ถ้าเป็นบริษัทอื่นอาจถูกเจ้าหนี้ฟ้องล้มละลายไปแล้วเพราะคิดเทียบกับทรัพย์สินของบริษัทอาจไม่เพียงพอหรือกิจกรรมไม่น่าจะสร้างรายได้อีกแล้ว ดังนั้น วันใดที่การประท้วงในทำเนียบรัฐบาลสิ้นสุด การเรี่ยไรเงินเพื่อเก็บบริษัทนี้ไว้ จักกระทำไม่ได้อีกต่อไป นั่นหมายความว่า บริษัทนี้ต้องแบกภาระหนี้สินหลายร้อยล้านบาท สถานีดาวเทียมที่ไม่มีใครกล้าแตะต้องเมื่อเข้าไปยุ่งเกี่ยวกับการเมืองและสิ่งผิดกฎหมาย ความสามารถแท้จริงของผู้กู้หรือเจ้าของบริษัทตามหนังสือจดทะเบียนซึ่งเป็นลูกของพ่อล้มละลาย ในที่สุดเจ้าหนี้ต้องใช้สิทธิทางกฎหมายฟ้องให้บริษัทและลูกล้มละลายเร็วที่สุดจากบทเรียนในอดีตของพ่อล้มละลายเพื่อหวังจะได้รับเงินคืนจากการยึดทรัพย์สินที่เหลืออยู่ถ้ามีแผนถ่ายเททรัพย์สินที่พ่อชำนาญมาจากอดีตของตนซึ่งอาจกระทำอีกครั้งเพื่อจะได้ใช้ชีวิตสุขสบายตามแผนเดิมที่เคยประสบความสำเร็จมาแล้ว เชื่อว่าฝ่ายเจ้าหนี้ก็มีบทเรียนในอดีตเช่นกันจึงระวังตัวเป็นพิเศษ นั่นหมายความว่า ทายาทรุ่นสามอาจต้องเป็นคนล้มละลายเช่นเดียวกับพ่อ หรือประวัติศาสตร์ซ้ำรอยเดิมโดยจงใจ คราวนี้แผนเดิมต้องนำกลับมาใช้ซ้ำอีกด้วยการหาทายาทรุ่นต่อไปมารับช่วงทรัพย์สินที่ถ่ายเทมาหรือสร้างกิจการใหม่ มันอาจเป็นตำนานการล้มละลายที่มิใช่แค่สามชั่วโคตรเท่านั้น แต่ยังต้องใช้เวลาอีกนานกับโคตรใหม่ซึ่งหวังว่าจะไม่ดำเนินรอยตามคนทั้งสามที่ต้องถูกเจ้าหนี้ประณามและสาปแช่งที่โกงเงินของเจ้าหนี้อันเป็นอัปมงคลแก่สมาชิกครอบครัวรุ่นต่อไปภายภาคหน้า การสร้างบาปกรรมครั้งนี้ควรยุติที่ทายาทรุ่นสามหรือปล่อยให้ล้มแล้วรวยกันต่อไปอีกนานเท่าไร แทนที่จะสร้างความร่ำรวยจากความสามารถ มิใช่ใช้กลโกงเงินของคนอื่น คำตอบนี้คงต้องใช้เวลาค้นหากันนานทีเดียว

ด้วยระยะเวลาดำเนินคดีล้มละลายค่อนข้างนานและความหวังของเจ้าหนี้ที่จักได้รับเงินคืน เป็นเครื่องมือเกื้อหนุนให้ลูกหนี้ทุจริตมีเวลาถ่ายเทเงินทอง ทรัพย์สิน ไปอยู่กับคนใกล้ชิดที่เขาไว้วางใจได้ อันถือเป็นแผนพื้นฐานของลูกหนี้ทุจริตที่กระทำสืบทอดกันมานานหลายรุ่นแล้ว มักใช้ได้ผลเสมอ แม้เจ้าหนี้จะพยายามป้องกันและดูแลใกล้ชิดเพียงไรก็ตาม แต่ความหวังได้เงินคืนของเจ้าหนี้เป็นจุดอ่อนที่ลูกหนี้ทุจริตใช้เป็นเครื่องมือเสมอ ดังนั้น เจ้าหนี้ซึ่งมีจิตใจเข้มแข็ง มีวิสัยทัศน์ไกล ย่อมมองเห็นอนาคตของลูกหนี้แต่ละคนได้ชัดเจน จึงมักประสบความสำเร็จในการเรียกหนี้คืนจากลูกหนี้ประเภทนี้หรือลดทอนความเสียหายลงได้ทันกาล เรียกกันว่า เท่าทันกลโกงของลูกหนี้ กฎหมายต้องการช่วยเหลือคนล้มละลายโดยสุจริตให้เริ่มต้นชีวิตใหม่ได้ด้วยระยะเวลาสามปี แต่คนทุจริตกลับนำข้อกฎหมายนี้ไปใช้ในการตักตวงผลประโยชน์ใส่ตนและครอบครัวโดยไม่ละอายใจหรือบาป

 

***********************

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s