ดัชนีเศรษฐกิจฉบับชาวบ้าน

ดัชนีฉบับชาวบ้าน

เขียนโดย ลูกแก้ว

 

 

ภายหลังการปฏิวัติล้มรัฐบาลจากการเลือกตั้งตามรัฐธรรมนูญปี พ.ศ. 2540 แล้วแต่งตั้งรัฐบาลใหม่เข้าบริหารประเทศแทน จักสังเกตว่ามีการแถลงเรื่องความเติบโตทางเศรษฐกิจของชาติสูงขึ้นเป็นระยะ โดยมีตัวเลขสถิติรายงานให้ดูสวยงามและย้ำเตือนว่า การปฏิวัติทำให้ชาติเจริญในด้านศีลธรรมจรรยา ประชาชนอยู่ดีมีสุข แต่มิกล้าเอ่ยว่าสิ่งที่เกิดขึ้นนั้นเป็นการละเมิดกฎหมายบ้านเมืองและใช้อาวุธอยู่เหนือกฎหมายอันมิใช่วิถีทางของผู้เจริญทางจิตใจ แม้แต่ตัวเลขส่งออกสินค้าที่ดูสูงอันสืบเนื่องจากใบสั่งที่มีก่อนการปฏิวัติและต้องส่งมอบของหลังจากมีรัฐบาลใหม่ ยังนำตัวเลขนั้นมาแสดงว่ามีการเติบโตที่น่าพอใจอีก

การวัดความเติบโตทางเศรษฐกิจของรัฐบาลอาจใช้วิชาการหลายแขนงในการได้ตัวเลขดังกล่าว นอกจากนั้นยังต้องมีสภาพแวดล้อมของสังคมในเวลาเก็บตัวเลขมาประมวลผลเพื่อหาสาเหตุที่ตกต่ำหรือสูงขึ้นด้วย การแสดงผลต่อประชาชนนั้นบางครั้งก็ไม่อาจบอกได้ทั้งหมดเพราะอาจเป็นการทำลายขวัญประชาชน ในอดีตนั้นข้อมูลเหล่านี้เป็นที่ทราบกันดีว่า ตกแต่งตัวเลขตามคำสั่งของรัฐบาลเพื่อให้ดูว่าทำงานมีประสิทธิภาพ ด้วยระดับความรู้ของประชาชนสมัยนั้นย่อมเชื่อถือทันที แต่ยุคปัจจุบันซึ่งเทคโนโลยีสื่อสารระหว่างคนในโลกรวดเร็วและทันสมัยอย่างมาก ทำให้ผู้ฟังสามารถใช้สติปัญญาแยกแยะตัวเลขที่ใกล้เคียงความจริงมากยิ่งขึ้นเมื่อเปรียบเทียบกับข่าวสารต่างประเทศที่เกี่ยวพันกับประเทศของตน แม้รัฐบาลจะพยายามปิดบังข่าวสารที่เป็นผลร้ายต่อตนเพียงไร แม้แต่ระดับชาวบ้านก็บอกได้ว่าดัชนีเศรษฐกิจของประเทศดีขึ้นหรือตกต่ำลงอย่างไม่ยากเย็นด้วยวิธีเก่าแก่มาก

ดัชนีฉบับชาวบ้านในการคาดเดาภาวะเศรษฐกิจของบ้านเมืองซึ่งใช้กันมานานเกือบร้อยปีแล้ว คือ ความถี่ของการปล้นร้านขายของชำ ปั๊มน้ำมัน ร้านทอง การลักทรัพย์ในบ้านเรือน จี้ชิงเงินของคนขับแท็กซี่ สมัยนี้ยังสามารถดูได้ถึงการปล้นรถขนเงินของเอกชนอีก ภาพความตกต่ำที่เห็นชัดมากที่สุด คือ การค้าขายในสี่จังหวัดภาคใต้ซึ่งมีข่าวความไม่สงบที่ทหารซึ่งเป็นผู้บังคับใช้กฎหมายสูงสุดในพื้นที่ทำงานไม่ได้ผลดี การทำมาหากินของชาวบ้านจึงติดขัด หยุดชะงัก หรือ ต้องย้ายถิ่น เพื่อหนีการข่มขู่ การตัดคอคนต่างศาสนา การเรียกค่าไถ่ซึ่งมีมาดั้งเดิมและยังดำเนินต่อไปทั้งที่อยู่ในกฎอัยการศึก ปัญหารอบตัวเช่นนี้จึงทำลายระบบเศรษฐกิจของภาคใต้ลงอย่างมาก ทั้งที่ราคายางของโลกสูงน่าจะส่งผลให้คนมีกำลังซื้อสูงตามไปด้วย แต่ความหวาดกลัวและไม่เชื่อใจการทำงานของเจ้าหน้าที่ท้องถิ่นกับทหารส่งผลให้ไม่มีการเติบโตทางเศรษฐกิจหรืออาจติดลบด้วย การปฏิวัติรัฐบาลเก่าส่งผลให้ทหารมีอำนาจเด็ดขาดคลุมทั้งประเทศ รวมทั้งภาคใต้ด้วย แต่แดนใต้ภายใต้กฎอัยการศึกของทหารและคณะปฏิวัติก็ยังไม่สงบดังที่คนไทยคาดหวังไว้ ตัวเลขความเติบโตทางเศรษฐกิจของภาคใต้ติดลบ ชาวบ้านต่างสัมผัสกันได้ชัดเจน แต่รัฐบาลไม่กล้าเอ่ยถึงสถิติความเติบโตหรือวิธีแก้ปัญหาเด่นชัดเพื่อปากท้องของคนในดินแดนส่วนนี้ เนื่องเพราะเรื่องอำนาจสูงสุดแท้จริงของผู้บริหารประเทศมิใช่อยู่ที่ผู้นำรัฐบาล แต่อยู่ในมือของผู้นำคณะปฏิวัติตามกฎอัยการศึกและธรรมนูญไทย ทำให้ไม่มีความตั้งใจแก้ไขปัญหาเศรษฐกิจแดนใต้อย่างมีประสิทธิภาพเพราะขาดความรู้ด้านนี้ แผนสยบศัตรูที่รุกรานบ้านเมืองในแดนใต้ไม่จริงจัง เน้นระวังภัยมิให้รัฐบาลเดิมกลับฟื้นอำนาจและทำลายล้างคนเก่าเป็นหลัก  แล้วยังทวีความรุนแรงเพิ่มขึ้นทั้งที่อยู่ภายใต้การปกครองของคณะปฏิวัติ มันบอกชัดว่าโจรใต้เหล่านั้นไม่เกรงกลัวอำนาจกองทัพไทยที่ทำการปฏิวัติบ้านเมืองสำเร็จ แต่ปราบหรือปรามพวกเขายังไม่ได้เลย ดังนั้น ในสถานการณ์บ้านเมืองเช่นนี้พ่อค้าแม่ค้าชาวใต้จึงเป็นกลุ่มที่น่าเห็นใจที่สุด ผลิตสินค้าได้ดี แต่ขายหรือส่งออกไปขายไม่ได้เพราะความไม่สงบในท้องถิ่นและประสิทธิภาพการทำงานของผู้มีอำนาจ รัฐบาลมิใช่ที่พึ่งที่ดีของพวกเขาอีกด้วย ความหวังจะมีชีวิตดีขึ้นสักวันจึงดูริบหรี่ ตราบใดที่ผู้นำรัฐบาลขาดวิสัยทัศน์และความเข้มแข็งเพียงพอ พวกเขาต้องคิดเพียงประทังชีวิตให้รอดพ้นความตายไปในแต่ละวันเท่านั้น

เมื่อกลับมามองดัชนีเศรษฐกิจฉบับชาวบ้านในพื้นที่อื่น โดยเฉพาะการค้าขายทุกภาคส่วนจักเห็นข่าวห้างร้านต่างๆออกแนวคิดเรียกลูกค้าเข้าร้านค้าสารพัดรูปแบบที่มักนำใช้เมื่อการค้าฝืดเคืองจัด การสร้างแรงดึงดูดให้คนซื้อสินค้าด้วยการแจกของ สิ่งที่ทำไปเพื่อเรียกเงินออกจากกระเป๋าของลูกค้า ขณะที่ลูกค้าก็ระมัดระวังการใช้จ่ายเงินทองเนื่องเพราะเกรงจะตกงาน ภาระหนี้สินยาวนาน ทำให้พวกเขาไม่ยอมจับจ่ายใช้สอย บางส่วนถูกไล่ออกจากงานเพราะนายจ้างรับภาระต้นทุนสูงและขายสินค้ายากไม่ได้ พวกเขาไม่มีเงินมากพอในการซื้อสินค้า ทั้งหมดนี้ล้วนสืบเนื่องจากภาวะเศรษฐกิจที่หยุดชะงักจากที่มาของรัฐบาลซึ่งแย่งอำนาจของตัวแทนประชาชนทำให้การค้าขายระหว่างประเทศติดขัดแล้วส่งผลเป็นลูกโซ่ไปถึงคู่ค้าระดับล่างลงไป การบริหารด้านเศรษฐกิจที่ไม่ชำนาญและรวดเร็วพอเพราะคนบริหารมีอายุสูงจึงมีมุมมองไม่กว้างและขาดความว่องไวหรือการสร้างสรรค์ให้ทันโลก การตอบโต้ทางเศรษฐกิจจากชาติมหาอำนาจที่ไม่พอใจการปฏิวัติในไทย แม้จะไม่ได้ทำโจ่งแจ้ง แต่ส่งผลเสียหายแก่ธุรกิจของไทยเป็นระยะและอย่างมาก รัฐบาลไม่อาจแก้ไขได้เพราะพวกนั้นใช้ข้ออ้างว่าขัดต่อนโยบายการเมืองที่จะไม่ส่งเสริมกลุ่มที่ต่อต้านประชาธิปไตย จักเจรจาการค้ากับรัฐบาลเลือกตั้งเท่านั้น ขณะที่รัฐบาลในบัญชาของคณะปฏิวัติไม่อยากสูญเสียอำนาจเร็วนักด้วยสารพัดเหตุผลทั้งแบบลับหรืออย่างเป็นทางการ ในภาวะเศรษฐกิจตกต่ำ เงินทองหรือการทำมาหากินของชาวบ้านฝืดเคืองหนักขึ้นเรื่อยๆ นักเศรษฐศาสตร์ล้วนตระหนักใจดีว่าจำเป็นต้องกระตุ้นเศรษฐกิจให้คนมีเงินในกระเป๋าเพิ่ม จับจ่ายเงินมากขึ้น จึงทำให้วงล้อเศรษฐกิจไม่หยุดหมุน แต่มันขัดต่อนโยบายพอเพียงของรัฐบาลที่เน้นลดการใช้จ่ายเงิน ชีวิตต้องสมถะ ค้าขายไม่ต้องมีมากนัก ทำให้รัฐบาลต้องหยุดคิดเป็นระยะ จนกระทั่งดัชนีของพ่อค้าเครื่องบริโภคขนาดใหญ่แห่งหนึ่งบอกว่า เศรษฐกิจของประเทศตีลังกาแล้ว เขาให้ตัวเลขติดลบ มิใช่บวกสูงๆอย่างที่รัฐบาลบอกและภาวะเช่นนี้เลวร้ายยิ่งกว่าปี พ.ศ. 2540 สิ่งที่ได้ยินได้ฟังจากหลายแหล่งทำให้พิจารณาแยกแยะได้ว่า ภาวะเศรษฐกิจของไทยในวันนี้มิได้ดีขึ้นดังในสถิติของรัฐบาล การลดค่าใช้จ่ายของคนมาจากเงินน้อย การงานไม่มั่นคง วันใดที่วงล้อเศรษฐกิจช้ามากเกินไปหรือหยุดหมุน จักเป็นจุดล่มสลายของเศรษฐกิจมหภาคของไทยดังที่เคยเกือบจะเกิดขึ้นในญี่ปุ่นมาแล้ว รัฐบาลญี่ปุ่นในสมัยนั้นต้องเลือกใช้นโยบายกระตุ้นให้คนใช้เงินซื้อข้าวของด้วยการแจกเงินให้คนแก่โดยไม่ต้องทำงานแลกเลย มันช่วยพยุงวงล้อเศรษฐกิจให้หมุนต่อไป แม้จะไม่เร็วนัก แต่ประคองไว้จนกระทั่งมันวิ่งเข้าสู่จุดเหมาะสมในท้ายที่สุด เราต้องไม่ลืมว่าคนญี่ปุ่นได้รับการสั่งสอนให้ขยัน ประหยัด อดออมเงินเก่ง ในภาวะเศรษฐกิจตกต่ำช่วงนั้นคนญี่ปุ่นเก็บออมเงินเป็นหลักเพราะขาดความมั่นคงในการงาน การค้าขายระหว่างประเทศตกต่ำหนัก บัณฑิตตกงานสูง การจับจ่ายใช้สอยลดระดับถึงจุดอันตราย รัฐบาลจำต้องเลือกใช้วิธีนั้นเพื่อกระตุ้นวงล้อให้หมุนต่อไป เราจึงเห็นความสำคัญของวงล้อเศรษฐกิจได้ชัดขึ้น เมื่อนโยบายพอเพียงทั้งหมดไม่อาจช่วยปากท้องของชาวบ้านได้ อาจต้องมองจุดสมดุลย์ระหว่างความพอเพียงกับการกระตุ้นเศรษฐกิจเพื่อให้ประเทศอยู่รอดพ้นภาวะตกต่ำและประชาชนกินดีอยู่ดี มีเงินใช้สอยไม่ขาดมือ มันจึงเป็นความสุขแท้จริงของประชากรและมาจากฝีมือบริหารเศรษฐกิจอันฉลาดทันสมัยของรัฐบาลเท่านั้น

ข่าวสารตามหน้าหนังสือพิมพ์เกี่ยวกับการปล้นปั๊มน้ำมัน ร้านเซเว่นฯ ร้านทอง ชิงทรัพย์ของคนขับแท็กซี่ ลักทรัพย์ตามบ้านเรือน มีให้เห็นทุกวันและมากขึ้นในช่วงหลังการปฏิวัติ มันเป็นดัชนีฉบับชาวบ้านอย่างดีโดยไม่ต้องอาศัยหลักคำนวณใดๆ และยังเป็นดัชนีที่ใช้กันมาแต่โบราณแล้ว หากสังคมอยู่สงบ คนมีงานทำถ้วนหน้า เงินทองใช้สอยมีมากและทำงานหาง่าย โจรลักษณะต่างๆจะมีตัวเลขในขั้นปกติ มิใช่ถี่และกระจายตัวมากอย่างที่เห็นในหลายเดือนที่ผ่านมานับแต่มีการปฏิวัติ มันยังมองเห็นด้วยว่าโจรไม่กลัวคณะปฏิวัติหรือกฎหมายในมือของพวกเขา แต่กลัวอดอาหารหรืออดใช้ชีวิตสุขสบาย จึงมักง่ายใช้วิธีปล้น ชิง เงินทองของผู้อื่นอย่างสนุกมือ ร้านทองต้องติดลูกกรงขังตัวเองไว้จากโจรเพราะมิอาจรอคอยนโยบายปกป้องจากเจ้าหน้าที่หรือความเข้มแข็งของรัฐบาลได้ เนื่องจากรัฐบาลมุ่งเน้นทำลายล้างกลุ่มการเมืองที่อาจส่งผลร้ายต่อตนเองเท่านั้น ดัชนีอาชญากรรมที่ชาวบ้านสัมผัสรอบกายทุกวันบอกว่า ความจริงด้านเศรษฐกิจบ้านเมืองดีหรือตกต่ำมากน้อยเพียงใด เมื่อเทียบกับคำประกาศผลงานบริหารด้านเศรษฐกิจของรัฐบาลใหม่ภายใต้การบังคับบัญชาของคณะปฏิวัติตามหลักธรรมนูญไทยที่บอกกล่าวกันทุกวัน

ชาวบ้านในอดีตใช้ดัชนีฉบับเก่าแก่นี้และบอกสืบทอดกันมา การปล้นร้านเซเว่นฯ ปั๊มน้ำมัน ร้านทอง ชิงทรัพย์ของคนขับแท็กซี่มีถี่มากแค่ไหน เป็นเครื่องวัดความเติบโตหรือตกต่ำแบบพื้นฐานได้ค่อนข้างแม่นยำว่า เงินในกระเป๋าจะน้อยลงหรือมากขึ้นในปีนี้ เศรษฐกิจบ้านเมืองดีหรือไม่ ขณะที่ตัวเลขรุ่งเรืองสูงจากรัฐบาลในระบอบเผด็จการ การฉวยโอกาสตอบโต้ทางเศรษฐกิจของชาติมหาอำนาจโดยอาศัยข้ออ้างเรื่องชาติกำเนิดของรัฐบาลทำให้การเจรจาแก้ไขไม่อาจเกิดขึ้นได้ ผลเสียหายทั้งหลายล้วนตกแก่ประชาชนทั่วไป ขณะที่รัฐบาลมุ่งเน้นกำจัดศัตรูการเมืองมิให้ลุกฟื้นมาเป็นภัยแก่ตนเท่านั้น ส่วนทหารชั้นผู้ใหญ่ซึ่งมีอำนาจเหนือผู้นำรัฐบาลไม่ให้ความสนใจกับปัญหาภาคใต้อย่างจริงจังทั้งที่เป็นทหารมาตลอดชีวิตและมีฝีมือดีคนหนึ่ง แต่กลับเน้นมีส่วนในการบริหารประเทศเพิ่มขึ้นและเปลี่ยนโครงสร้างองค์กรรัฐวิสาหกิจให้มีนายทหารอาชีพเข้าบริหารในองค์กรเหล่านั้นเป็นหลัก รูปแบบเหล่านี้เคยเกิดขึ้นในประวัติศาสตร์การปฏิวัติของไทยมาแล้ว มันไม่เคยเปลี่ยนเจตนารมณ์ที่แฝงไว้เลย เชื่อได้ว่าผลลัพธ์จากการทำเช่นนี้จักไม่แตกต่างจากเวลาที่ผ่านมาเมื่อหลายสิบปีก่อนซึ่งทหารอาชีพและมีความรู้เยี่ยมด้านการใช้อาวุธปกป้องประเทศเป็นหลัก แต่กลับมาแสวงหาประโยชน์ในองค์กรทางการค้าของรัฐ แล้วส่งผลเสียหายด้านการพัฒนา การคอรัปชั่นอย่างไม่เกรงกลัว ที่ทำร้ายองค์กรเหล่านั้นในภายหลังซึ่งกลายเป็นภาระหนักของรัฐบาลจากการเลือกตั้งในเวลาต่อมา สิ่งที่จะพิสูจน์ว่าประวัติศาสตร์การปฏิวัติและผลของมันซ้ำรอยเดิมหรือไม่ ต้องใช้เวลาเป็นหลักเท่านั้น สิ่งที่คนไทยทำได้ในภาวะเศรษฐกิจไม่มั่นคง คือ รักษางานและตำแหน่งของตนไว้ รอบคอบในการใช้จ่าย เก็บเงินออมให้มากที่สุด ผู้ใดที่เคยผ่านวิกฤตเศรษฐกิจปี พ.ศ. 2540 มาแล้ว ย่อมเข้าใจซึ้งดีว่า เมื่อขาดงาน เงินออมน้อย ตนและครอบครัวจะอยู่ในสภาพน่าอนาถเพียงใด เวลานั้นองค์การกุศลต้องตั้งโรงทานแจกข้าวแก่คนตกงานและครอบครัวเพื่อประทังชีวิต บัณฑิตปริญญาโทต้องไปขับแท็กซี่เพื่อเลี้ยงครอบครัว ปัญหาที่เกิดในวันนั้นมาจากการบริหารที่ล้มเหลวและการไร้ประสิทธิภาพของรัฐบาล เพื่อความรอบคอบของคนไทยยุคนี้ควรใช้สติปัญญารับฟังข้อมูลจากรัฐบาลอย่างรอบคอบและรู้จักป้องกันตัวเองเป็นหลัก อย่าเน้นรอคอยความหวังจากรัฐบาล ดังคำที่คนโบราณสอนไว้ว่า ตนเป็นที่พึ่งแห่งตน

 

******************************

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s